Yapay zekâ teknolojileri giderek gelişirken, bu teknolojilerin hangi alanlarda ve ne şekilde kullanılabileceği de tartışma konusu olmaya devam ediyor. Bunun belki de bugüne kadarki en dikkat çekici örneği kısa süre önce ABD’de ortaya çıktı. ABD’nin Arizona eyaletinde görülen bir cinayet davasında, kurbanının yapay zekâyla oluşturulan videosu mahkeme salonunda gösterildi. 2021 yılında bir trafik tartışması sırasında öldürülen Christopher Pelkey, yapay zekâyla hazırlanan bu videoda hem hakime hem de kendisini öldüren sanığa sesleniyordu. Maktülün kız kardeşi tarafından hazırlatılan ve Pelkey’nin hem sesini hem de görüntüsünü taklit eden bu video, tahmin edeceğiniz üzere mahkeme üzerinde epey etki yarattı. Günün sonunda hakim de nefsi müdafaa savunması yapan sanığı (Gabriel Paul Horcasitas) suçlu buldu ve 10.5 yıl hapis cezası verdi. Ne var ki yapay zekâyla oluşturulan bu videonun karara etki etmiş olabileceği gerçeği ABD’de yeni bir tartışma yarattı.
Temyiz Mahkemesi Video Yüzünden Kararı Bozdu
Hapis cezasına çarptırılan Gabriel Paul Horcasitas’ın avukatı, bu videonun müvekkilinin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini savunarak karara itiraz etti. Nitekim Arizona Temyiz Mahkemesi de bu itirazı haklı buldu ve verilen hapis cezasını bozdu. Üç hâkimden oluşan heyet, yapay zekâyla hazırlanan videonun doğrudan Pelkey tarafından söylenmiş ifadeleri yansıtmadığını belirtti. Bu nedenle ceza duruşmasında söz konusu videoya yer verilmesini sorunlu buldu ve davanın yeniden ceza tayini için ele alınmasına karar verdi.
Mahkemenin temel itirazı, videonun hayatını kaybeden kişinin gerçek düşüncelerini yansıtmıyor olmasıydı. Bunlar Pelkey’nin sözleri değil, videoyu hazırlatan aile yakınları tarafından kendisine söyletilen şeylerdi. Dolayısıyla mahkeme tarafından dikkate alınmamaları gerekirdi. Pelkey’in videoyu hazırlatan kız kardeşi ise mahkemenin kararına katılmıyor. Videonun kardeşinin karakterini ve düşüncelerini yansıttığına inandıkları ifadeleri eden Wales, amaçlarının onun nasıl biri olduğunu daha iyi anlatmak olduğunu söylüyor.
Yapay Zekânın Kullanım Alanları Yeniden Tartışmaya Açıldı
Arizona’daki bu dava, yapay zekânın hukuk sistemindeki kullanımına ilişkin daha geniş bir tartışmanın da fitilini ateşlemiş oldu. Bu teknolojiler avukatların hukuki araştırma yapmasından belgelerin analiz edilmesine kadar pek çok alanda kullanılabiliyor. Ancak Arizona’daki temyiz mahkemesinin aldığı karar, bunu bir adım daha ileri götürüp yapay zekâyla görüntü ve ses gibi içerikler oluşturulmasına pek izin verilmeyeceğini gösterdi.
Bu konuda temyiz mahkemesine fikir sunan Arizona Eyalet Üniversitesi hukuk profesörü Gary Marchant da yapay zekâyla üretilmiş sahte delillerin kullanılmasını kesin biçimde engelleyecek kurallar benimsenmesi gerektiğine vurgu yapıyor. Marchant, aksi takdirde bu tür içeriklerin yargı süreçlerinde manipülasyon amacıyla kullanılabileceğine dikkat çekiyor.
