Başına gelmeyen kalmadı: Tarihin en lanetli gemisi… Türkiye’de yaşananlar kaderini değiştirdi
Denizcilik tarihi, dünyanın hafızasına kazınan sayısız büyük felaketle dolu. Titanik’in batışı, İtalyan yolcu gemisi SS Andrea Doria’nın 1956’daki çarpışması ya da Costa Concordia’nın 2012 yılında İtalya açıklarında karaya oturarak büyük bir faciaya dönüşmesi, yolcu gemilerinin karşı karşıya kaldığı en büyük trajediler arasında yer alıyor.
Ancak bu gemilerin ortak bir özelliği bulunuyor; her biri tarihe geçen tek ve büyük bir felaketle anılıyor. MS Achille Lauro ise bundan çok farklı bir kader yaşadı. Bu nedenle de birçok denizcilik tarihçisi tarafından ‘dünyanın en lanetli yolcu gemisi’ olarak anılıyor.
HİKÂYE SAVAŞIN GÖLGESİNDE BAŞLADI
Geminin öyküsü, İkinci Dünya Savaşı’nın hemen ardından Hollanda’nın Vlissingen kentindeki tersanede başladı. O dönemde ‘Willem Ruys’ adı verilen gemi, savaş sonrası Avrupa’nın en modern yolcu gemilerinden biri olarak tasarlanmıştı. 192 metre uzunluğundaki dev gemi, yaklaşık 21 bin groston (denizcilik literatüründe bir ağırlık birimi) ağırlığındaydı.
Sekiz adet İsviçre yapımı motorla çalışan iki büyük pervaneye sahip olan gemi, aynı anda 900 yolcu taşıyabilecek kapasitedeydi. Dönemin mühendislik harikalarından biri olarak görülen Willem Ruys, hız, konfor ve zarafeti aynı gövdede buluşturan son büyük okyanus gemilerinden biri olarak kabul edildi. Ancak daha ilk günden itibaren geminin üzerinde savaşın ağır gölgesi vardı.
Geminin ismi ilk bakışta, 19. yüzyılda Royal Rotterdam Lloyd şirketini kuran Hollandalı denizcilik girişimcisi Willem Ruys’a ithafen verilmiş gibi görünüyordu. Gerçekte ise isim, onun torunu olan ve yine Willem Ruys adını taşıyan genç iş insanını yaşatmak amacıyla seçilmişti. Ne var ki genç Willem Ruys, Hollanda’nın Nazi Almanyası tarafından işgal edildiği yıllarda Almanlar tarafından rehin alınmış, daha sonra kurşuna dizilerek öldürülmüştü. Dolayısıyla gemi daha denize indirildiği gün bile savaşın acı hatırasını taşıyan sembollerden biri hâline geldi.
Most doomed vessels tend to encounter significant ill-fortune just once, and conclusively. The MS Achille Lauro, in grim contrast, made an unpleasant habit of it.
https://t.co/cPR7gwts7W pic.twitter.com/8jg8erSeTs
— The Telegraph (@Telegraph) July 2, 2026
İLK BÜYÜK KAZA KIZILDENİZ’DE YAŞANDI
6 Ocak 1953 günü geminin kaderini değiştirecek ilk büyük deniz kazası yaşandı. Willem Ruys ile aynı hatta çalışan rakibi MS Oranje, Kızıldeniz’de karşılıklı seyrediyordu. O dönemde yolcu gemileri birbirlerini selamlamak amacıyla oldukça yakın mesafeden geçiyordu. Yolcular güvertelerden birbirlerine el sallıyor, düdükler çalınıyor ve bu karşılaşmalar adeta denizcilik geleneğinin bir parçası olarak görülüyordu.
Fakat o gün her şey planlandığı gibi gitmedi. MS Oranje yüksek hızla ilerlerken Willem Ruys beklenmedik şekilde rota değiştirdi. İki dev gemi çarpıştı. Kazada Oranje’nin pruvası ağır hasar gördü. Buna rağmen gemi, Sri Lanka’da alıkonulma ihtimaline karşı limana uğramadan büyük zorluklarla Endonezya’ya ulaşmayı başardı. Willem Ruys ise nispeten hafif hasarla kurtuldu. Ancak bu olay, geminin ilerleyen yıllarda yaşayacağı felaketlerin yalnızca başlangıcıydı.
İlk kazanın üzerinden henüz beş ay geçmişti. 26 Haziran 1953 tarihinde bu kez yoğun sis altında Fransa’nın Bretonya kıyılarındaki Île de Batz açıklarında yeni bir çarpışma meydana geldi. Willem Ruys, Hollanda bandıralı Cornelis B isimli petrol tankeriyle çarpıştı. Yoğun sis görüş mesafesini neredeyse sıfıra indirmişti. Ancak çarpışmanın şiddeti öylesine büyüktü ki Cornelis B aldığı ağır hasar nedeniyle kısa süre içinde battı. Bu olay, Willem Ruys’un denizcilik çevrelerinde ‘uğursuz gemi’ olarak anılmasına yol açan ilk gelişmelerden biri oldu.
DÜNYA TURUNA ÇIKAN LÜKS GEMİYE DÖNÜŞTÜ
1958 yılında Hollanda’nın iki büyük denizcilik şirketi güçlerini birleştirdi. Bu iş birliği kapsamında Willem Ruys, kapsamlı bir modernizasyondan geçirilerek klasik okyanus gemisinden tam donanımlı bir yolcu kruvaziyerine dönüştürüldü. Çalışmalar sonucunda geminin tonajı 23 bin grostona yükseldi. Yolcu kapasitesi ise 1045 kişiye çıkarıldı. 7 Mart 1959 tarihinde ilk dünya turuna çıkan gemi, Süveyş Kanalı üzerinden Avustralya’ya ulaşıyor, dönüşünü ise Panama Kanalı üzerinden tamamlıyordu. Bir dönem yeniden denizlerin gözdesi hâline gelen Willem Ruys için bu yıllar görece sakin geçti.
Ancak bu huzur uzun sürmeyecekti. 1960’lı yıllarda hava yolu taşımacılığının hızla gelişmesiyle birlikte uzun mesafeli yolcu gemilerine olan ilgi büyük ölçüde azaldı. Royal Rotterdam Lloyd da düşen yolcu sayıları nedeniyle gemiyi satma kararı aldı. Bu satış, geminin kaderini tamamen değiştirecek yeni bir dönemin başlangıcı olacaktı.
Artikel over de aanvaring van de #msoranje met de #willemruys in januari 1953. Wat er precies gebeurde lees je hier: https://t.co/m3bMn8cvw7#hetscheepvaartmuseum #geschiedenis pic.twitter.com/4J6Z4lCbpB
— Het Scheepvaartmuseum (@schpvrtmsm) November 30, 2018
YENİ ADI, ESKİ TALİHSİZLİKLERİ DEĞİŞTİRMEDİ
1964 yılında Royal Rotterdam Lloyd, azalan yolcu talebi nedeniyle Willem Ruys’u satışa çıkardı. Gemiyi kısa süre sonra İtalyan armatör, iş insanı ve siyasetçi Achille Lauro’nun sahibi olduğu Flotta Lauro Lines satın aldı. Satışın ardından gemi tamamen yenilenerek MS Achille Lauro adını aldı ve yeniden hizmete başladı. Yeni isim, yeni bir başlangıç anlamına geliyordu. Ancak bu değişiklik, geminin kaderini değiştirmeye yetmedi. Henüz hizmete alınmasının üzerinden bir yıl bile geçmeden, Ağustos 1965’te gemide büyük bir patlama meydana geldi.
Patlama sonrası çıkan yangın kısa sürede büyüdü ve geminin iç bölümlerinde ağır hasara yol açtı. Hasarın boyutu o kadar büyüktü ki Achille Lauro neredeyse baştan sona yeniden inşa edildi. Bu olay, geminin ilerleyen yıllarda adeta bir kâbusa dönüşecek yangınlar zincirinin de ilk halkası oldu.
1972 yılında gemi yeniden kapsamlı bakım ve modernizasyon çalışmalarına alındı. Ancak kader bir kez daha değişmedi. Tersanede devam eden yenileme çalışmaları sırasında yangın çıktı. Yangın kısa sürede kontrol altına alınsa da gemi bir kez daha ciddi hasar aldı. Bu olay, Achille Lauro’nun ikinci büyük yangını olarak kayıtlara geçti.
Willem Ruyshttps://t.co/inOiqrDO6Y pic.twitter.com/UjunGbVfh2
— Don Hazeldine (@donships1) August 6, 2025
ÇANAKKALE BOĞAZI’NDA ÖLÜMLE SONUÇLANAN ÇARPIŞMA
Takvimler 28 Nisan 1975’i gösterdiğinde Achille Lauro yine bir deniz kazasının başrolündeydi. Bu kez rota Türkiye idi. The Telegraph’ta yer alan haberde geminin seyri sırasında Çanakkale Boğazı’nda Lübnan bandıralı Youseff isimli yük gemisiyle çarpışma meydana geldi. Youseff, büyükbaş hayvan taşıyan bir kargo gemisiydi. Çarpışmanın şiddetiyle yük gemisi ağır hasar aldı. Kısa süre içinde su almaya başlayan gemi battı ve Çanakkale Boğazı’nın sularına gömüldü. Achille Lauro ise bu kazadan da kurtulmayı başardı. Ancak kariyerine bir çarpışma daha eklemiş oldu.
1981 yılında Achille Lauro bir kez daha yangın felaketi yaşadı. Bu kez yangın kontrol altına alınabildi ve gemi batmaktan kurtuldu. Ancak ekonomik sıkıntılar büyüyordu. 1982 yılında Lauro Line mali krize girdi ve iflas etti. Şirket faaliyetlerini durdurunca Achille Lauro da İspanya’nın Tenerife Adası açıklarında demirletildi. Bir dönem Akdeniz’in en lüks yolcu gemilerinden biri olarak gösterilen dev kruvaziyer, limanda sessizce beklemeye başladı. Ancak geminin yaşayacağı en korkunç olay henüz gerçekleşmemişti.
Yaklaşık yarım asır boyunca yangınlar, çarpışmalar, siyasi krizler gibi sayısız felaket atlatan MS Achille Lauro’nun uzun ve talihsiz yolculuğu, 30 Kasım 1994’te son buldu. Güney Afrika’ya doğru ilerlerken Somali kıyıları açıklarında makine dairesinde çıkan yangın, fark edildiğinde kontrol altına alınamayacak kadar büyümüştü. Alevler kısa sürede gemiyi sararken mürettebat ve yolcular için tahliye kararı alındı.
Uluslararası yardım çağrısının ardından bölgeye ulaşan Amerikan savaş gemilerinin desteğiyle gemide bulunan 979 yolcu ve mürettebatın büyük bölümü kurtarılırken, tahliye sırasında iki kişi yaşamını yitirdi. Günler boyunca yanmaya devam eden ve aldığı ağır hasar nedeniyle sancak tarafına doğru giderek daha fazla yatmaya başlayan Achille Lauro, 2 Aralık 1994 tarihinde Hint Okyanusu’nun derin sularına gömülerek gözlerden kayboldu.
İlginç bir şekilde, denizcilik tarihinin en çok konuşulan yolcu gemilerinden biri olmasına rağmen enkazına bugüne kadar ulaşılamadı.
The Telegraph’ın “The awful story of the world’s most cursed cruise ship” başlıklı haberinden derlenmiştir.
