Trump Sonrası Çin’de Önemli Zirve! Şi ve Putin’den Batı’ya Kritik Mesajlar

20 Mayıs 2026 tarihinde, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Pekin’de Şi Cinping ile bir araya geldi. Donald Trump’ın Çin ziyaretinin hemen ardından gerçekleşen bu görüşme, dünya genelinde büyük yankı uyandırdı. Tiananmen Meydanı’nda Putin onuruna düzenlenen devlet töreninin ardından, iki lider Büyük Halk Salonu’nda baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.

**DOSTLUK ANLAŞMASI YENİLENDİ**
İki ülke arasında 2001 yılında imzalanan “Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması”nın süresi uzatıldı. Şi Cinping, 25 yıl önce imzalanan bu anlaşmanın, Çin ve Rusya arasındaki uzun vadeli dostluğun ve stratejik iş birliğinin temeli olduğunu vurguladı. Ayrıca, uluslararası sistemdeki hızlı değişimlere dikkat çekerek, “güçlünün haklı olduğu orman kanunu” anlayışının yeniden ortaya çıkma tehlikesine karşı uyardı.

**Şİ’DEN ORTA DOĞU İÇİN ACİL ÇAĞRI**
Şi Cinping, İran ile İsrail arasındaki gerilime dair önemli açıklamalar yaptı. “Körfez bölgesi ve Orta Doğu, savaş ile barış arasında kritik bir dönüm noktasında. Tüm çatışmalara derhal son verilmeli ve müzakerelere dönülmelidir,” ifadelerini kullandı. Çin lideri, enerji tedarik zincirlerindeki aksaklıkların giderilmesi, küresel ticaretin korunması ve uluslararası düzenin istikrarı için ateşkesin gerekliliğini vurguladı.

**PUTİN: İLİŞKİLERDE TARİHİ DÜZEY**
Vladimir Putin, Rusya ile Çin arasındaki ilişkilerin “benzeri görülmemiş bir seviyeye” ulaştığını belirtti. Şi Cinping’i “sevgili dost” olarak nitelendiren Putin, iki ülke arasındaki ticaret hacminin son 25 yılda 30 kat arttığını ve birkaç yıldır 200 milyar doları aştığını kaydetti.

**RUSYA GÜVENİLİR ENERJİ TEDARİKÇİSİ**
Orta Doğu’daki kriz ortamında Rusya’nın enerji alanındaki rolünü sürdürdüğünü belirten Rus lider, “Orta Doğu’daki kriz devam ederken, Rusya enerji kaynaklarında güvenilir bir tedarikçi, Çin ise bu kaynakların sorumlu bir müşterisi olmayı sürdürüyor,” dedi. Aynı zamanda Putin, Şi’yi gelecek yıl Rusya’ya resmi bir ziyarete davet etti.

**ÇOK KUTUPLU DÜNYA VURGUSU**
Putin, Rusya ve Çin iş birliğinin küresel dengeler açısından kritik olduğuna dikkat çekerek, “Tüm aktörlerin çıkarlarının dengelendiği çok kutuplu bir dünya düzeni oluşuyor,” değerlendirmesinde bulundu. İki ülkenin BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü ve G20 gibi platformlarda yakın iş birliğini sürdüreceğini de ekledi.

**PEKİN’DE GÖRKEMLİ KARŞILAMA TÖRENİ**
Şi Cinping, Putin’i Halk Büyük Salonu’nda askeri bir törenle karşıladı. Pekin’in merkezindeki törende askeri bando, Rusya ve Çin milli marşlarını çalarken, bayrakları taşıyan çocuklar “Hoş geldiniz” sloganları attı. Tören, Şi’nin birkaç gün önce Trump’ı ağırlamasının ardından gerçekleşmesi nedeniyle dikkat çekti.

**GÖRÜŞMELERE DAR FORMATLA BAŞLANDI**
Görüşmeler, az sayıda katılımcıyla yapılan “dar formatlı toplantı” ile başladı. Ardından liderler, heyetleriyle birlikte “geniş formatlı toplantı”ya geçti. Ayrıca, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile de görüşmesi bekleniyor.

**BOEING ALIMI ÖNEMLE GÜNDEME GELDİ**
Zirve öncesinde, Çin Ticaret Bakanlığı, Çin’in 200 adet Boeing uçağı satın alacağını doğruladı. Bu, Trump’ın daha önce ima ettiği Boeing siparişinin Pekin tarafından ilk kez resmi olarak teyit edilmesi anlamına geliyor.

**SEVGİLİ DOST DETAYI DİKKAT ÇEKTİ**
Washington ile Pekin arasındaki gerginlik devam ederken, Şi ve Putin’in son yıllarda giderek yakınlaşan ilişkileri dikkat çekiyor. İki liderin birbirlerini sık sık “sevgili dost” ve “eski dost” ifadeleriyle tanımlamaları, uluslararası kamuoyunun gündeminde önemli bir yer tuttu.

Author: Murat Doğan